Śladami Adama Mickiewicza

W 2008 roku przypadała 210 rocznica urodzin genialnego poety ? romantyka Adama Mickiewicza (1798 ? 1855). Przyszedł on na świat w Wigilię Bożego Narodzenia, a więc w dniu imienin Adama.

Pod koniec czerwca 2008 r. dane mi było po raz pierwszy odwiedzić Zaosie, Świteź i Nowogródek. Nieduże to miejscowości lecz przecież same ich nazwy urzekają każdego Polaka. A cóż dopiero być w nich, odwiedzić miejsca związane z naszym Wieszczem i wszystko to utrwalić na zdjęciach.

Biała Ruś ? tak dawniej często nazywano obecną Białoruś, kraj z wieloma sosnowymi lasami, szerokimi polami i łąkami, błękitnymi jeziorami i rzekami. Nasz wzrok bardzo często przyciągają wieże kościołów i cerkwi, dawne dwory i pałace, stare cmentarze z pięknym starodrzewiem i krzyżami lub tablicami dowodzącymi wielokulturowości tej krainy. Prawie na każdym kroku w oczy rzuca się także wyjątkowa czystość.

 Przed wejściem na teren dworku ? muzeum 

 Na ziemi białoruskiej jest wiele miejsc związanych z wielkimi Polakami, a przede wszystkim Adamem Mickiewiczem i Tadeuszem Kościuszko. Pierwszy z nich przyszedł na świat w pobliżu Baranowicz, tam gdzie wśród pól i łąk nabiera rozbiegu rzeka Szczara, znajduje się miejscowość o nazwie Zaosie. Tutaj w wigilię Bożego Narodzenia 1798 r. urodził się przyszły genialny poeta i romantyk (zmarł w 1855 r.). Dworek ? muzeum ?Zaosie? odbudowany w związku z jubileuszem poety w 1998 roku ? to początek znanej trasy ?Śladami Mickiewicza?, która łączy miłe jego sercu miejsca dzieciństwa i wczesnej młodości, opiewana w wierszach, poematach i balladach. Szlachecki dom z gankiem, obora, lamus, studnia z żurawiem, stara lipa?

Dworek ? muzeum Mickiewicza

Tutaj Adaś robił pierwsze kroki, tu przyjeżdżał w młodości do swoich krewnych. Obraz Zaosia, jak i innych drogich jego sercu pobliskich miejsc często przypominały mu się na obczyźnie. Zbiory muzeum są jak gdyby ilustracją do wiekopomnego arcydzieła Adama Mickiewicza, jego nowogródzkiej Iliadzie ? poematu Pan Tadeusz.

Mnóstwo dróg i ścieżek schodził poeta w latach dzieciństwa i młodości po ziemi nowogródzkiej , przysłuchując się do jej pieśni i legend, wchłaniając język i obyczaje, piękno jej lasów, pól i jezior. Niejednokrotnie bywał w Stołowiczach, gdzie po dzień dzisiejszy wznosi się dawna świątynia Zakonu Kawalerów Maltańskich i na jarmarkach Horodziszczu.

Stary park w Tuchanowiczach stał się świadkiem pierwszej płomiennej i czystej miłości Adama Mickiewicza do córki właścicielki majątku Maryli (Marianny Ewy), która to rozpaliła w jego duszy ?święty ogień Poezji?. W sąsiednim lesie leży ogromny głaz ?Kamień Filaretów?, obok którego Adam Mickiewicz i jego przyjaciele z Uniwersytetu Wileńskiego ? T. Zan, J. Czeczot, I. Domeyko, J. Jeżowski, F. Malewski złożyli przysięgę na wierność ideałom wolności, sprawiedliwości i braterstwa.

Z Adamem Mickiewiczem jest nieodłącznie związane, owiane legendami jezioro Świteź. Wygląda jak kryształowa czasza ze złotym obwódkiem piasku, napełniona lazurową wodą w otoczeniu zielonych dębów i lasów. Ma powierzchnię 220 ha, głębokość dochodzi do 15 m. Legenda ludowa, którą A. Mickiewicz użył do napisania ballady ?Świteź? głosi, że na starożytny wolny Świteź ? gród napadli wrogowie, ale na prośbę bezbronnych kobiet - ?świtezianek?, zagrożonych zdobyciem grodu przez wrogów, które wybrały śmierć niż haniebną niewolę, miasto zapadło się pod ziemię i na jego miejscu rozlało się jezioro, a mieszkańcy zamienili się w dziwne kwiaty? Wokół jeziora położone są miejscowości: Płużyny, Worończa, Curyn, Miratycze, Astaszyn ? miejsca w których bywali Adam i Maryla i dokąd skierowana była wyobraźnia twórcy zachwycających ballad świteziańskich?

 Sprzęty pamiętające czasy Adama Mickiewicza
Na drodze do Nowogródka dokąd rodzina Mickiewiczów przeniosła się w 1801 r., znajduje się Wałówka, dawny majątek Cząbrowo, miejsce rodzinne matki poety. Stąd pokryte lasami z ziemią uprawną pagórki biegną wzdłuż drogi do samego miasteczka, które jest malowniczo położone na stokach Góry Zamkowej i przylegających wzgórzach. Tutaj, w pierwszej stolicy Księstwa Litewskiego jest na co popatrzeć: muzeum, świątynie, pomniki, kopiec?

Z daleka widoczne są ruiny zamku (XIII ? XIV w.), wśród których bawił się z przyjaciółmi mały Adam. Patrząc na nich odczuwa się tchnienie wieczności, a wyobraźnia rodzi sceny z wiekopomnego poematu, jakim jest ?Grażyna?. U podnóża Góry Zamkowej znajduje się kościół farny, w którym w 1422 roku odbył się ślub króla Władysława II Jagiełły z księżniczką ruską Sońką Helszańską, a w 1799 r. został ochrzczony maleńki Adaś.

W kościele dominikanów pod wezwaniem Michała Archanioła, który wychodzi na stary rynek odbył się ślub rodziców poety: komornika mińskiego, adwokata sądu nowogródzkiego ? Mikołaja Mickiewicza i córki cząbrowskiego zarządcy majątku ? Barbary Majewskiej.

W centrum Nowogródka znajduje się dom ? muzeum poety. Stoi on na fundamencie tego samego domu, do którego w 1806 roku przeniosła się rodzina Mickiewiczów. Zostały odtworzone oficyna, spichlerz, altany i studnia. Zbiory muzeum liczą około 7 tys. eksponatów: manuskryptów poety, wydania jego utworów, portrety, rzeczy i meble tamtej epoki.

Przed dworkiem stoi popiersie poety. Wspaniały pomnik A. Mickiewicza autorstwa W. Januszkiewicza został odsłonięty w 1992 r. na Małym Zamku, w tym samym miejscu, gdzie w latach 1924-1931 miłośnicy jego talentu usypali ?Kopiec Mickiewicza?. Mieszkańcy Nowogródka nazywają to miejsce Wzgórzem Nieśmiertelności. Przedstawiciele starszego pokolenia wspominają, że z różnych stron Polski, Litwy i Białorusi, pieszo i wozami, w czapkach i workach przywozili tu ziemię wielbiciele talentu polskiego poety.

 Pierwsze wydanie Pana Tadeusza 

 

Grafika losowa

j87_wlochy_9.jpg

Ilu nas czyta?

Odwiedza nas 1 gość oraz 0 użytkowników.

Books!
Shop!